ABC biznesu 100 pytań

Zasady ogólne

 

Podstawowym aktem prawnym regulującym opodatkowanie podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą jest Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) zwana dalej ustawą.

PRZEPISY OGÓLNE

Ustawa definiuje w następujący sposób działalność gospodarczą albo pozarolniczą działalność gospodarczą:
-jest to działalność zarobkowa:

1. wytwórcza, budowlana, usługowa,
2. polegająca na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
3. polegająca na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
   -prowadzona we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł innych niż pozarolnicza działalność gospodarcza.

Za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

1. odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności,
2. są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności,
3. wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

Podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych są osoby fizyczne w zakresie swoich dochodów, w tym z dochodów z udziału w spółkach niemających osobowości prawnej tj.:

• Spółki cywilnej,
• Spółki jawnej,
• Spółki partnerskiej,
• Spółki komandytowej,
• Spółki komandytowo-akcyjnej.

Obowiązkowi podatkowemu podlegają osoby fizyczne, które osiągają dochody (przychody) ze źródeł położonych w Polsce (bez względu na miejsce zamieszkania). Opodatkowanie dochodów (przychodów) ze źródeł zagranicznych będzie uzależnione od miejsca zamieszkania osoby fizycznej.

Dochody osiągane przez podatników z pozarolniczej działalności gospodarczej są opodatkowane co do zasady według dwustopniowej skali:

• 18%,
• 32%

chyba, że podatnik złoży właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego pisemny wniosek lub oświadczenie o zastosowanie form opodatkowania określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Podatek dochodowy pobiera się od podstawy jego obliczenia według następującej skali (na rok 2009):

Podstawa obliczenia podatku w złotych		Podatek wynosi
ponad	do
	85.528	18% minus kwota zmniejszająca podatek 556 zł 02 gr.
85.528		14.839 zł 02 gr. +  32% nadwyżki ponad 85.528 zł

Podatnik może wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 19% podstawy obliczenia podatku, tzw. podatek liniowy.
W takim przypadku jest obowiązany do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego do dnia 20 stycznia roku podatkowego pisemnego oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania, a jeżeli podatnik rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego – do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia tej działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu.
Z prawa skorzystania z jednej skali opodatkowania w wysokości 19% nie mają podatnicy, którzy uzyskiwali przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom, które podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników:

• wykonywał w roku poprzedzającym rok podatkowy, lub
• wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym

- w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy.

PRZYCHODY

Za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.
Za datę powstania przychodu uważa się dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

• wystawienia faktury albo,
• uregulowania należności,

z wyjątkiem usług rozliczanych w okresach rozliczeniowych, dostawy energii elektrycznej i cieplnej oraz gazu przewodowego dla których za dzień uzyskania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie.
Katalog pozostałych przychodów z działalności gospodarczej określony jest w art. 14 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Niektóre rodzaje przychodów i dochodów są zwolnione z opodatkowania, ich wykaz i opis został przedstawiony w Rozdziale 3 ustawy Zwolnienia przedmiotowe w artykułach od 21 do 31.

KOSZTY

Od osiągniętych przychodów podatnikowi przysługuje prawo odliczenia kosztów ich uzyskania, pod warunkiem jednak że koszty te zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów (art. 22 ust. 1 ustawy). Na podatniku ciąży obowiązek wykazania tego faktu.
W celu określenia momentu ujęcia kosztów w księgach firmy niezbędne jest zdefiniowanie kosztu jako bezpośredniego lub pośredniego.
U podatników prowadzących księgi rachunkowe i podatkowe księgi przychodów i rozchodów koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącane w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody. Wyjątki:

• koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po zakończeniu tego roku podatkowego do dnia:
• sporządzenia sprawozdania finansowego, albo
• złożenia zeznania

są potrącane w roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody,

• koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po zakończeniu tego roku podatkowego po dniu:
• sporządzenia sprawozdania finansowego, albo
• złożenia zeznania

są potrącane w roku podatkowym następującym po roku, za który sporządzane jest sprawozdanie finansowe lub składane jest zeznanie.
Koszty pośrednie są potrącane w dacie ich poniesienia, jeżeli dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, można odliczać je proporcjonalnie.

Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, w przypadku podatników prowadzących podatkowe księgi przychodów i rozchodów uważa się dzień wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania (ujęcia) kosztu (za wyjątkiem kosztów zaniechanych inwestycji, należności z tytułu stosunku pracy i zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego).

Kosztem uzyskania przychodu są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z art. 22a-22o ustawy.

Koszty, które nie są uznawane za koszty uzyskania przychodu zostały określone w art. 23 ustawy.

EWIDENCJE

Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy.
Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dotyczy:

• osoby fizyczne,
• spółki cywilne osób fizycznych,
• spółki jawne osób fizycznych,
• spółki partnerskie, jeżeli
  za poprzedni rok podatkowy ich przychody wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości.
  Od dnia 01 stycznia 2009 roku minimalny próg przychodów od których należy prowadzić księgi rachunkowe wynosi 4 089 960 zł.

Wymóg prowadzenia dodatkowych ewidencji, poza podatkową księgą przychodów i rozchodów dotyczy:

• ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych,
• ewidencji wyposażenia,
• karty przychodów pracowników,
• ewidencji sprzedaży w miejscu prowadzenia działalności, jeżeli nie jest prowadzona księga na miejscu,
• ewidencja pożyczek i zastawionych rzeczy dla podatników prowadzących lombardy,
• ewidencja kupna i sprzedaży wartości dewizowych dla podatników prowadzących działalność kantorową,
• ewidencję przebiegu pojazdu.

DOCHÓD Z DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Dochodem z działalności gospodarczej stanowiącym podstawę obliczenia zaliczki u podatników prowadzących podatkowe księgi przychodów i rozchodów jest różnica pomiędzy wynikającymi z tych ksiąg przychodem i kosztami jego uzyskania.
Jeżeli jednak podatnik na koniec miesiąca sporządza remanent towarów, surowców i materiałów pomocniczych to dochód ustala się jako różnicę pomiędzy przychodem a kosztami uzyskania powiększony o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego i początkowego towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów wyrobów gotowych, braków i odpadków, jeżeli wartość remanentu końcowego jest wyższa niż wartość remanentu początkowego, lub pomniejszona o różnicę pomiędzy wartością remanentu początkowego i końcowego, jeżeli wartość remanentu początkowego jest wyższa.

Przykładowe ustalenie dochodu za dany rok podatkowy:

1) Przychód	100 000,00 zł
2) Koszty uzyskania przychodów, w tym	46 000,00 zł
a) wartość spisu z natury na początek roku podatkowego	4 000,00 zł
b) plus wydatki na zakup towarów handlowych i materiałów	40 000,00 zł
c) plus wydatki na koszty uboczne zakupu	2 000,00 zł
d) minus wartość spisu z natury na koniec roku podatkowego	10 000,00 zł
e) plus kwota pozostałych wydatków	10 000,00 zł
3) Dochód (poz. 1- poz. 2)	54 000,00 zł

PODSTAWA OPODATKOWANIA

Podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu m. in. składek ubezpieczeń społecznych, zapłaconych i potrąconych w roku podatkowym.
Od podstawy opodatkowania odlicza się ponadto wydatki poniesione przez podatnika na nabycie nowych technologii.
Podatek dochodowy, obliczony według skali w pierwszej kolejności ulega obniżeniu o kwotę
składki na ubezpieczenie zdrowotne (opłaconej i pobranej, kwota składki nie może przekroczyć 7,75% podstawy wymiaru tej składki).

Przykładowe obliczenie podatku za dany rok podatkowy:

1) Dochód	54 000,00 zł
2) Podatek obliczony według skali
(54 000 zł *18% minus kwota wolna  556,02 zł)	9 163,98 zł
2) Opłacona składka zdrowotna	2 690,88 zł
3) Podatek do zapłaty	6 473,10 zł

ZAPŁATA PODATKU

Podatnicy osiągający dochody z działalności gospodarczej są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki miesięczne na podatek dochodowy.
Wysokość zaliczek ustala się w następujący sposób:

• obowiązek wpłacania zaliczki powstaje, poczynając od miesiąca, w którym dochody te przekroczyły kwotę powodującą obowiązek zapłacenia podatku,
• zaliczkę za ten miesiąc stanowi podatek obliczony od tego dochodu zgodnie z zasadami,
• zaliczkę za dalsze miesiące ustala się w wysokości różnicy pomiędzy podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku a sumą zaliczek za miesiące poprzedzające.

Podatnicy będący małymi podatnikami (u którego wartość przychodu ze sprzedaży wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług, nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 800 000 euro)oraz podatnicy rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej mogą wpłacać zaliczki kwartalne. Wysokość zaliczek ustala się w następujący sposób:

• obowiązek wpłacania zaliczki powstaje, poczynając od kwartału, w którym dochody przekroczyły kwotę powodującą obowiązek zapłacenia podatku,
• zaliczkę za ten kwartał stanowi podatek obliczony od tego dochodu zgodnie z zasadami,
• zaliczkę za dalsze kwartały ustala się w wysokości różnicy pomiędzy podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku a sumą zaliczek za poprzednie kwartały.

Zaliczki miesięczne wpłaca się w terminie do 20 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Zaliczki kwartalne podatnicy wpłacają w terminie do 20 dnia każdego miesiąca następującego po kwartale, za który jest wpłacana zaliczka. Zaliczkę za ostatni miesiąc lub ostatni kwartał roku podatkowego podatnik wpłaca w terminie do 20 stycznia następnego roku podatkowego. Podatnik nie wpłaca zaliczki za ostatni miesiąc lub odpowiednio kwartał, jeżeli przed upływem terminu do jej wpłaty złoży zeznanie roczne i dokona zapłaty podatku.

O wyborze formy wpłacania zaliczek podatnicy są zobowiązani zawiadamiać właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie do dnia 20 lutego roku podatkowego, zaś podatnicy rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego w terminie do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia tej działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu.

Zaliczki miesięczne można wpłacać w uproszczonej formie w wysokości 1/12 kwoty obliczonej, przy zastosowaniu skali podatkowej obowiązującej w danym roku podatkowym, od dochodu wykazanego w zeznaniu złożonym:

• w roku podatkowym poprzedzającym dany rok podatkowy, albo
• w roku podatkowym poprzedzającym dany rok podatkowy o dwa lata – jeżeli w zeznaniu za ostatni rok podatkowy podatnik nie wykazał dochodu  albo wykazał dochód w wysokości nieprzekraczającej kwoty niepowodującej obowiązku zapłaty podatku wynikającej z pierwszego przedziału skali podatkowej.

Podatnicy, którzy wybrali uproszczoną formę wpłacania zaliczek, są obowiązani:

• do dnia 20 lutego roku podatkowego, w którym po raz pierwszy wybrali uproszczoną formę wpłacania zaliczek, zawiadomić w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o wyborze tej formy,
• stosować uproszczoną formę wpłacania zaliczek przez cały rok podatkowy,
• wpłacać zaliczki w formach: miesięczna lub kwartalna,
• dokonać rozliczenia podatku za rok podatkowy do 30 kwietnia następnego roku.

Wybór uproszczonej formy rozliczania podatku nie ma zastosowania do podatników, którzy po raz pierwszy podjęli działalność w roku podatkowym albo w roku poprzedzającym rok podatkowy.

ZEZNANIE PODATKOWE

Podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

 

Naszym założeniem było takie zaprojektowanie strony, by:

• zawierała nie tylko ogólne informacje, niezbędne dla każdej osoby zakładającej działalność gospodarczą, ale także,
• by oferowała serię praktycznych poradników, opracowanych dla różnych branż działalności gospodarczej, które pomogą zaprojektować określonego rodzaju firmę oraz ułatwią jej prowadzenie w konkretnych warunkach rynkowych dla danej branży.

Chcielismy takze, by osoby korzystajace z portalu:

• mogły zarówno szybko uzyskać informację formie gotowych odpowiedzi na niezbędne, standardowe pytania, jak również,
• by miały możliwość bezpośredniego kontaktu z doradcami specjalizującymi się w różnych dziadzinach, w ramach dyżurów on-line, a także,
• by mogły uzupełniać swoją wiedzę o aktualnych wydarzeniach, ważnych dla przedsiębiorców, za pośrednictwem zamieszczanych na stronie newsletterów